Gdzie nie trzeba sprzątać po psie? Wyjątki i mandaty
Bez obowiązku sprzątania po psie jesteś w praktyce tylko na własnym terenie, do którego inni nie mają dostępu, albo gdy należysz do osób zwalnianych z tego obowiązku, np. jako opiekun psa w służbie policji lub osoba z niepełnosprawnością. Wszędzie, gdzie teren jest publiczny lub wspólny, czyli na chodnikach, drogach, trawnikach, w parkach, na osiedlach i w lasach, sprzątać trzeba, również na wsi. Za pozostawienie odchodów grozi mandat, w postępowaniu mandatowym co do zasady do 500 zł.

- Gdzie nie ma obowiązku sprzątania po psie?
- Gdzie trzeba sprzątać po psie?
- Czy na wsi jest obowiązek sprzątania po psie?
- Czy w lesie trzeba sprzątać po psie?
- Ile wynosi mandat za niesprzątanie po psie?
- Gdzie wyrzucać psie odchody?
- Co zrobić, gdy ktoś nie sprząta po psie?
- Najczęstsze błędy opiekunów psów
- Co zabrać na spacer z psem?
Ten tekst jest dla opiekunów, którzy chodzą z psem poza miastem, jeżdżą na działkę albo zastanawiają się, czy las i łąka to wyjątek. Krótka odpowiedź: nie są.
Gdzie nie ma obowiązku sprzątania po psie?
Obowiązek nie obejmuje terenu prywatnego, z którego korzystasz wyłącznie Ty i domownicy, np. ogrodzonego podwórka albo własnej, zamkniętej działki. Przepisy, na które powołują się poradniki i urzędy, dotyczą miejsc publicznych i terenów przeznaczonych do wspólnego użytku, a zamknięta posesja do nich nie należy.
Ten wyjątek kończy się na furtce. Droga przed domem, pobocze, osiedlowy chodnik, łąka gminna, droga leśna czy oznakowany szlak to już teren, z którego korzystają inni. Na własnym podwórku też lepiej zbierać odchody na bieżąco, bo po tym samym trawniku chodzą dzieci, goście i inne zwierzęta.
Kto jest zwolniony z obowiązku sprzątania po psie?
Część osób jest zwolniona z samego obowiązku, niezależnie od miejsca spaceru. Według artykułu Zoopers o przepisach dotyczących sprzątania po psie zwolnienie dotyczy opiekunów psów w służbie policji oraz osób z niepełnosprawnościami, a sam obowiązek autor wywodzi z art. 4 ustawy z 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach.
Lokalne przepisy o utrzymaniu czystości mogą doprecyzować te zasady. Jeśli korzystasz z psa przewodnika lub psa asystującego, sprawdź regulamin utrzymania czystości i porządku w swojej gminie, zamiast zakładać, że zwolnienie działa tak samo wszędzie.
Gdzie trzeba sprzątać po psie?
Sprzątać trzeba wszędzie tam, gdzie z terenu korzystają inni ludzie: na ulicach, drogach, placach, trawnikach, zieleńcach, w parkach i w lasach. Urząd Dzielnicy Żoliborz w komunikacie o sprzątaniu po psie wymienia wprost chodniki, trawniki, parki, skwery i lasy jako tereny wspólne objęte obowiązkiem.
Poniższa tabela zbiera najczęstsze miejsca spacerów i odpowiada, czy psie odchody trzeba z nich usunąć.
| Miejsce | Czy trzeba sprzątać po psie? | Na co zwrócić uwagę |
|---|---|---|
| Chodnik, ulica, plac, przystanek | Tak | Miejsce publiczne, tu kontrole zdarzają się najczęściej |
| Trawnik, zieleniec, skwer, park | Tak | Trawnik nie jest wyjątkiem, także z dala od chodnika |
| Plac zabaw, piaskownica, boisko | Tak | Psa najlepiej w ogóle tam nie wprowadzać; sprawdź tabliczki przy wejściu |
| Las, droga leśna, szlak turystyczny | Tak | Las to teren wspólny, nie strefa bez zasad |
| Droga, pobocze i plac na wsi | Tak | Przepis dotyczy dróg i placów, nie tylko miast |
| Teren wspólny osiedla | Tak | Dodatkowo obowiązuje regulamin wspólnoty lub zarządcy |
| Działka w ogrodzie działkowym (ROD) | Zależy od regulaminu ogrodu | Alejki i części wspólne ogrodu traktuj jak przestrzeń wspólną |
| Okolice zbiorników wodnych i ujęć wody | Tak | Stosuj się do lokalnych oznaczeń, odchody zanieczyszczają glebę i wodę |
| Własna posesja bez dostępu osób trzecich | Nie wynika to z przepisów o miejscach publicznych | Sprzątanie zalecane ze względów sanitarnych |
Czy na wsi jest obowiązek sprzątania po psie?
Tak, na wsi obowiązują te same zasady co w mieście. Odchody trzeba zebrać z drogi, pobocza, placu, przystanku, łąki gminnej i każdego innego miejsca dostępnego dla ludzi, bo przepis o zanieczyszczaniu miejsc publicznych mówi o drogach, ulicach, placach, trawnikach i zieleńcach, a nie o wielkości miejscowości (szczegóły w części o mandacie).
Różnica jest praktyczna, nie prawna: na wsi bywa mniej koszy i rzadsze kontrole. To nie zmienia obowiązku. Zabierz więcej woreczków i licz się z tym, że worek trzeba będzie donieść do domu. Wyjątkiem pozostaje wyłącznie Twoje własne podwórko lub działka bez dostępu osób trzecich.
Czy w lesie trzeba sprzątać po psie?
Tak, w lesie trzeba sprzątać po psie, a woreczka z odchodami nie zostawia się na miejscu, nawet biodegradowalnego. Las jest terenem wspólnym, a urzędowe komunikaty wymieniają go obok parków i skwerów.
Przekonanie, że las sam się oczyści, nie ma pokrycia w opisie skutków. Według poradnika luxsprzatanie.pl o psie w lesie psie odchody zawierają dużo azotu i fosforu, co w miejscach regularnie odwiedzanych przez psy sprzyja roślinom azotolubnym kosztem rodzimej flory. Ten sam tekst wymienia ryzyko pasożytów i drobnoustrojów, m.in. glist, tasiemców, bakterii E. coli i pierwotniaków Giardia, groźnych dla dzieci i osób zbierających runo leśne.
Dochodzi wpływ na dzikie zwierzęta: dla lisów czy borsuków zapach psich odchodów może być sygnałem obecności obcego drapieżnika, co wywołuje stres i zmienia ich zachowanie. Worka biodegradowalnego też nie zostawiaj, bo w warunkach leśnych rozkład może trwać znacznie dłużej, niż deklaruje producent.
Rzadsze kontrole w lesie nie oznaczają braku obowiązku, a szlaki i drogi leśne są uczęszczane przez spacerowiczów, rowerzystów i rodziny z dziećmi. Praktyczną stronę leśnych spacerów rozwijamy w tekście o sprzątaniu po psie w lesie.
Ile wynosi mandat za niesprzątanie po psie?
Mandat za niesprzątanie po psie w postępowaniu mandatowym co do zasady wynosi do 500 zł. Jak wyjaśnia poradnik Fundacji Zwierz o mandacie, art. 145 Kodeksu wykroczeń obejmuje m.in. drogi, ulice, place, ogrody, trawniki i zieleńce, a gdy funkcjonariusz skieruje sprawę do sądu, aktualne brzmienie przepisu przewiduje grzywnę nie niższą niż 500 zł.
Mandat nakłada straż miejska albo policja. Kontrole zdarzają się zwłaszcza w parkach, na skwerach i w okolicach placów zabaw. Lokalne przepisy mogą zasady doprecyzować: w dużych miastach, np. w Warszawie, Wrocławiu i Gdańsku, uchwały porządkowe wprost nakazują sprzątanie po psie, dlatego przed wyjazdem z psem do innej gminy sprawdź jej regulamin.
Czy poza mandatem grozi coś jeszcze?
Tak, jeśli ktoś dozna szkody. Gdy np. osoba poślizgnie się na pozostawionych odchodach i dozna urazu, może dochodzić odszkodowania od opiekuna psa na drodze cywilnej. Wynik takiej sprawy zależy od okoliczności, więc nie da się go przewidzieć z góry. Na osiedlach regulamin wspólnoty może też przewidywać własne sankcje porządkowe.
Gdzie wyrzucać psie odchody?
Odchody wrzuca się w szczelnie zawiązanym woreczku do specjalnego kosza na psie odchody, a gdy takiego nie ma, do kosza na odpady zmieszane. Poradnik Siton o sprzątaniu po psie na osiedlu wskazuje, że zwykły miejski kosz jest dopuszczalny, o ile nie oznaczono go zakazem, i podaje przykłady miast z siecią pojemników z dozownikami woreczków: Poznań, Lublin i Szczecin.
Nie zostawiaj worków pod drzewem, na trawniku ani w krzakach. Nie wrzucaj ich też do bioodpadów, nawet gdy worek jest biodegradowalny: to oznaczenie dotyczy rozkładu w kontrolowanych warunkach i nie czyni z odchodów zwierzęcych odpadu bio.
Gdy w pobliżu nie ma kosza, pomaga technika podwójnego woreczka: pierwszy worek z odchodami zawiązujesz szczelnie, drugi stanowi dodatkową warstwę. Tak zabezpieczony pakunek donosisz do najbliższego kosza albo do domowego pojemnika na odpady zmieszane. Samą technikę zbierania opisujemy w poradniku jak sprzątać po psie, a trudniejszy przypadek, gdy odchody są płynne, w tekście o sprzątaniu po psie z biegunką. Obowiązek nie znika także wtedy, gdy zebranie odchodów jest kłopotliwe.
Co zrobić, gdy ktoś nie sprząta po psie?
Zacznij od spokojnej rozmowy, a jeśli nie przynosi efektu, zgłoś sprawę straży miejskiej. W zgłoszeniu podaj datę, godzinę, miejsce, opis osoby i psa, np. rasę lub umaszczenie.
- W wielu miastach zgłoszenie można złożyć telefonicznie albo przez miejską aplikację lub platformę zgłoszeń.
- Na osiedlu z monitoringiem nagranie można zabezpieczyć i przekazać służbom.
- Przy powtarzających się przypadkach poinformuj zarządcę nieruchomości, który może podjąć działania prewencyjne.
- Rodzic, który widzi nieposprzątane odchody na placu zabaw, może poprosić opiekuna psa o ich natychmiastowe usunięcie.
Reaguj bez agresji. Rzeczowe zgłoszenie z konkretnymi danymi daje służbom podstawę do działania, a sama awantura czy anonimowe zdjęcie zwykle nie.
Najczęstsze błędy opiekunów psów
Najwięcej problemów bierze się z przekonania, że poza miastem zasady przestają działać. Typowe błędy:
- Założenie, że las, łąka albo droga na wsi to wyjątek od obowiązku.
- Zebranie odchodów do worka i zostawienie go pod drzewem lub przy szlaku.
- Porzucenie biodegradowalnego worka w lesie w przekonaniu, że szybko się rozłoży.
- Wyrzucanie worka z odchodami do bioodpadów.
- Wpuszczanie psa do piaskownicy lub na plac zabaw.
- Uznanie, że na trawniku z dala od chodnika sprzątać nie trzeba.
- Wyjście na krótki spacer bez woreczków.
Co zabrać na spacer z psem?
Wystarczy kilka rzeczy, żeby sprzątnąć w każdych warunkach, także tam, gdzie nie ma koszy. Lista kontrolna przed wyjściem:
- co najmniej dwa woreczki na psie odchody, najlepiej w dozowniku przypiętym do smyczy,
- chwytak do odchodów, jeśli wolisz nie zbierać ich przez sam woreczek,
- chusteczki i małą butelkę wody,
- smycz dopasowaną do psa, żeby załatwiał się w zasięgu Twojego wzroku,
- w mieście: neutralizator zapachu moczu, jeśli pies znakuje słupy i elewacje.
Mocz to osobna sprawa: źródła nie opisują obowiązku jego usuwania, ale w centrach miast część opiekunów spryskuje miejsca znakowane przez psa neutralizatorem, żeby ograniczyć ślady i zapach na betonie i tynku.
Jeśli szukasz innych materiałów, zajrzyj także na stronę ite.